Het Klooster achter de Tolbrug

De geschiedenis van dit voormalig klooster, ook wel het Convent van den derden regel van St. Franciscus of de St. Elisabeths bloemenkamp genaamd, vindt men uitvoerig vermeld bij Schutjens t.a.p. IV p. 485.

Johan baron van Leefdael, heer van Deurne, verkocht 27 October 1707 (Reg. n° 527 f. 22) als raad en rentmeestergeneraal van de Episcopale en andere geestelijke goederen, dit klooster met de daarbij behoorende gronden, met uitzondering van eene beemd en eenen moestuin, die, zooals wij op blz. 222 reeds zagen, al in 1641 verkocht waren, in acht verschillende koopen aan onderscheidene particulieren; deze koopen waren:

Na dezen verkoop werden de langs de Lange Tolbrugstraat gestaan hebbende kloostergebouwen tot huisjes of woninkjes verbouwd.

Theodorus Eymberts, koopman te Bergen op Zoom en Anna Gondelaa Eymberts, huisvrouw van Johan Baptist Lurachi, in hunne hoedanigheid van voogden over de onmondige kinderen van Daniel van Veen en diens huisvrouw Maria Catharina Eymberts, verkochten 2 Juni 1731 (Reg. n° 545 f. 108) den door genoemden van Veen in 1707 gekochten tweeden koop, welke nu was: eene kerk, zoomede zes huisjes en één hoveniershuizing, een klooster geweest zijnde, met eenen tuin van voren en eenen tuin daarachter in de Korte Tolbrugstraat, ook tot dat klooster behoord hebbende, aan Daniel Mobachius Quaat, Michiel Samuel Rosendael en Hendrik Draak; van deze lieden kwamen die goederen ten slotte aan genoemden Michiel Samuel Rosendael, koopman te den Bosch en Cornelis Harel te Rotterdam; zij werden toen gezegd te zijn: „eene kerk met zes afzonderlijke huisjes en nog eene afzonderlijke hoveniershuizing en woning, vroeger een klooster geweest zijnde, met eenen tuin van voren en nog eenen tuin daarachteraan sluitende, staande en gelegen in de Korte Tolbrugstraat

Van hetgeen de stad den Bosch voor den bouw der Tolbrugkazerne, zooals gezegd, had aangekocht, was daarvoor een stuk niet noodig; zij bestemde dat stuk daarom tot eene hovenierswoning met moestuin. Den 27 April 1758 (Reg. n° 573 f. 135 vso) verkocht zij dien tuin, welke alstoen omschreven werd als: „een moestuin, gelegen in de Tolbrugstraat ter plaatse waar het Klooster achter Tolbrug had gestaan, hebbende zijnen ingang naast den aschbak der Barakken en strekkende van den hoogen muur dier barakken tot aan de houten heining van den tuin van Rudolph van Rijn en zijnde

De Tolbrugkazerne is eenige jaren geleden als zoodanig afgekeurd geworden en daarop door de gemeente den Bosch verkocht aan nu wijlen Maurits van den Bergh, schoenfabrikant aldaar; zij behoort thans aan de naamlooze vennootschap van den Bergh's schoenfabriek.

Een eind verder in de richting van de Markt naast het huis aan den hoek van de Lange Tolbrugstraat en de Suikerstraat, alzoo in deze laatste straat, stond Het huis van mr. Hendricus Agyleus.